Altın Nedir?
Altın, ortalama 35 km. kalınlığa sahip yer kabuğunda en az bulunan bir elementir.Yer kabuğu nun %8’i alüminyum, %6’sı demir oluştururken on milyonda 2’si altındır.
Kimyasal sembol olarak Au ile ifade edilen altın 1064Cº ergimektedir.
Altının yerkabuğunda en az bulunan element olma özelliği yanında bilinen en iyi iletkendir. Ayrıca su ve oksijenle reaksiyona girmez. Bu nedenle binlerce sene geçsede altın bozulmadan aynı özelliğini koruyabilir.
Dünyadaki Altın Rezervi Ne Kadardır?
2006 yılı verilerine göre dünyadaki altın rezervleri işletilebilir rezerv olarak 41 500 ton, görünür+ muhtemel rezerv olarak ise 90 000 tondur.
(Kaynak: U.S.G.S.MCS.2006)
Türkiye’deki Altın Rezervi Ne Kadardır?
Türkiye’nin altın potansiyeli ise 6500 ton dur. Son 15 yıldır sürdürülen altın madeni arama çalışmaları sonunda bu potansiyelin 700 tonunun nerede olduğu tespit edilmiştir.
(Kaynak:. AMD 2007)
Dünyadaki Yıllık Altın Üretimi Ne Kadardır?
Dünyadaki altın üretimi yıllık yaklaşık 2500 tondur.
2500 ton altının parasal değer olarak bugünkü karşılığı yaklaşık 80 milyar $dır.(Mart 2008 fiyatıyla)
Dünya Altın Üretiminde İk Altı Ülke
1. Çin ( 295 Ton )
2. G. Afrika (250 Ton)
3. ABD (230 Ton)
4. Avustralya (225 Ton)
5. Rusya (165 Ton)
6. Kanada (100 Ton)
Kaynak: US Geological Survey, January 2009
Dünya Altın Tüketiminde ilk 5 Ülke
1. Hindistan (773 Ton )
2. Çin (689 Ton)
3.ABD ( 278 Ton)
4. Türkiye (249 Ton)
5. S. Arabistan (129 Ton)
Kaynak : World Gold Council , February 2008
Dünyadaki Yıllık Altın Tüketimi Ne Kadardır?
Dünyadaki yıllık altın tüketimi yaklaşık 3800- 4000 tondur. Oysa yıllık altın üretimi yaklaşık 2500 tondur. Aradaki fark bankalardaki stoklardan ve hurda altın satışlarından karşılanmakta dır.
Türkiye'nin Yıllık Altın İthalatı ?
1995-2008 yılları arasında Türkiye’nin altın ithalatı 2412 ton olarak gerçekleşmiştir ve Türkiye’nin altın ithalatına harcadığı para altın fiyatlarının arışına parelel olarak sürekli artmaktadır. İstanbul Altın Borsası verilerine göre son beş yılda yıllık altın ithalatı 222 ton olarak gerçekleşmiştir.Örneğin bu günkü fiyatlarla Türkiye’nin altın ithalatına ödediği para yaklaşık 7 milyar dolardır.
(Kaynak:İstanbul Altın Borsas)
Dünyada En Çok Altın Stoku Olan Ülkeler Hangileridir?
Merkez Bankalarında en çok altın rezervine sahip olan ülkelerin başında ABD(8135 ton), Almanya(3428 ton), IMF(3217 ton), Fransa(2826 ton), İtalya(2452 ton) ve İsviçre(1290 ton) ilk altı sırayı paylaşmaktadırlar. Türkiye ise bu sıralamada 116 tonla 26. sırada yer almaktadır.
(Kaynak:GFMS 2007)
Altının Saflığı veya Ayarı Nasıl Belirlenir?
Dünyada altının saflığı için kullanılan ölçü birimi Karat’tır.
Karat ya da Ayar bir gram alaşımda bulunan altın miktarına denir.
24 Karat altına saf altın denir.
Alaşımın içerisindeki altın oranına göre 24, 22, 20, 19,2 ,18, 15…vs. gibi değişen ayarlar bulunmaktadır.
24 karat altın dışındaki ayarlarda altın miktarını bulmak için altının ayar derecesi 24’e bölünür.
Mesela, 22 ayar altının içerdiği altın oranı(22/24)= 0,91666’dır.Bunu 1000’le çarpınca 22 ayar altın binde 916,66 saf altını içerdiğini buluruz.
| Karat |
Saflık |
Altın Yüzdesi |
| 24 |
1000 |
% 100 |
| 22 |
916,6 |
% 91,66 |
| 20 |
833.33 |
% 83,33 |
| 19,2 |
800 |
% 80 |
| 18 |
750 |
% 75 |
| 15 |
625 |
% 62,5 |
| 14 |
585 |
% 58,5 |
| 10 |
416,7 |
% 41,67 |
| 9 |
375 |
% 37,5 |
| 8 |
333,33 |
% 33,39 |
(Kaynak:www.vob.gov.tr)
Karat Nedir?
Orta Doğu’da yetişen Corab ağacının tohumuna Karat denir.1 Karat 200 mg’dır.
Saf altın 24 Karat gelmektedir.Yani 24 ×200 mg = 4800 mg’dir.
Altın Fiyatı Nasıl Belirlenir?
Dünyada altın fiyatları Troy Ons olarak hesaplanır.1 troy ons= 31,1 grama denk gelmektedir.Altın fiyatları Londra ve New York borsalarında $/Ons olarak arz ve talebe göre belirlenir.
1 Ons (31,1gr) Altının Üretim Maliyeti Nedir?
Bu üretim maliyetini belirleyen en önemli faktörler:
1. Altının bulunduğu kayanın mineralojik yapısı ve özelliği
2. Kaya içindeki altın tanelerinin tane büyüklüğü (gözle görülebilir veya görülemez )
3. Yeryüzüne yakınlığı
4. Bir ton kaya içerisinde ne kadar altın bulunduğu(tenörü) ile yakından ilgilidir.
Örneğin, 2008 yılında üretilen 1 ons altının ortalama maliyeti yaklaşık 400 $'ı geçmiştir
(Kaynak:Gold Survey,2008)
Külçe Altın Nedir?
Rafinerilerde değişik ağırlıklarda altın külçeler dökülmektedir. Uluslararası kabul gören Londra Altın Külçe ölçüsüne göre 400 Troy Ons, yaklaşık12,5 ağırlığındaki altına Külçe Altın denir.
Ayrıca piyasanın isteği doğrultusunda 1gr’dan 10 kg’a kadar çeşitli ağırlıklarda külçe altın dökümü gerçekleştirilmektedir.
Altın Rafinerisi ?
Altın madenlerinde üretilen altın saf değildir. Genellikle %90 üzerinde altın+gümüş+ bakır+çinko vb. elementleri içeren dore altın olarak üretilir.Saf olmayan, bu dore altınlar altın rafinelerinde saflaştırılıp %99,9999 saflıkla altın haline dönüştürülerek sertifikalı altın haline getirilir.Altın takı sektöründe %99,995 saflıkta altın da piyasada işlem görmektedir. Türkiye’de başta İstanbul olmak üzere İzmir ve Ankara’da çeşitli altın rafine tesisleri bulunmaktadır.
1 Ton Altın Ne Kadar Hacme Sahiptir?
Altının özgül ağırlığı 19,32 gr/cm3tür.Buna göre 37,27 cm3 hacme sahip bir küpün ağırlığı 1 ton’dur.
Türkiye’deki Altın Piyasasında Önde Gelen Kuruluşlar
1.Darphane: Temel olarak, tadavül ve hatıra paraların, ve Cumhuriyet altınlarının basımı, kıymetli madenlerin analizi,ve ticari düzenlenmesi ve her türlü resmi damga ve mührün, madalya ve nişanın üretimi, pasaport, nüfus cüzdanı, damga ve harç pulları başta olmak üzere
tüm kıymetli kağıt ve güvenlikli kağıdın imalatıyla uğraşmaktadır.
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü Cumhuriyet altınlarının tek üreticisidir.
2001 üretimi 28 Ton
2002 üretimi 32 Ton
2003 üretimi 50 Ton
2004 üretimi 50 Ton
2005 üretimi 56 Ton
2006 üretimi 61 Ton
2007 üretimi 61 Ton
2008 üretimi 57 Ton altın Cumhuriyet altını olarak basılarak piyasaya sürülmüştür.
2.İstanbul Altın Rafinerisi: İstanbul Altın Rafinerisi 1996 yılında kurulmuş olup dünyada en yüksek kalite olarak kabul edilen % 99,999 saflıkla üretim yapma teknolojisine sahiptir.
3.İstanbul Altın Borsası: 25 Temmuz 1995 tarihinde faaliyete geçen İstanbul Altın Borsasında;
-Kıymetli Madenler Piyasası: Standart ve standart dışı altın, gümüş ve platin üzerine spot işlemler yapılır.
-Kıymetli Madenler Ödünç Piyasası: Altına dayalı ödünç ve sertifika işlemleri yapılmakta dır.
(Kaynak:www.vob.org.tr)
Altın Nerelerde Kullanılır?
Altın kuyumculukta, altın kaplama/süslemede, elektrik/elektronikte, uzay sanayinde, dişçilikte, tıpta, katalizör yapımında, para ve madalya yapımında, dekoratif amaçlı kullanımda, külçe stoklarında, tekstil sektöründeki altın tel ve iplik, ve kimya sanayindeki paslanmaya dayanıklı tel yapımı gibi pek çok değişik alanlarda kullanılmaktadır.
Dünyada Altın Madeni Aramaları İçin Ne Kadar Risk Sermayesi Harcanıyor?
2008 yılında dünyada altın madeni aramaları için harcanan para 5 milyar $ dır.
Türkiye'de ise 2008 yılında altın madeni aramaları için harcanan risk sermayesi sadece 30 milyon dolardır. Bir başka ifade ile dünyada altın madeni aramalarına harcanan risk sermayesinin binde 6'sı Türkiye'de harcanmıştır.
Türkiye'de altın madenciliğinin geliştirilebilmesi için altın madeni aramalarına harcanan yıllık 30 milyon dolarlık risk sermayesini 300 milyon dolara çıkarılması gerekmektedir.
Maden arama istatistiklerine göre her 100 maden arama ruhsatında ancak 1 veya 2 tanesinde işletilebilir altın rezervi tesbit edilebilmektedir.
Başka bir değişle, ortalama olarak yaklaşık 10 sene boyunca yılda en az 3-5 milyon dolar para harcanırsa ancak o zaman bir amaden yatağı bulma olasılığı olabilmektedir. Bulunan bir madenin üretime geçirilebilmesi için de gerekli izinleri almak ve üretim sürecine geçebilmek için ayrıca ortalama 5 sene gibi bir süreyi kapsamaktadır. Bundan dolayı maden aramacılığı aslında riskli bir alandır.
Türk girişimcilerin çoğu bu nedenle 15-20 yıl sonra geri dönüşü olabilecek altın madenciliği yerine yatırdığı paranın en kısa sürede geri dönmesi mümkün olan diğer alanlarda yatırım yapmayı tercih etmektedir.
Dünyada Altın Takı İşletmeciliğinde İlk 5 Ülke Hangileridir?
Türkiye dünya altın işlemeciliğinde İtalya’yı geçerek Hindistan’ın ardından ikinci sırada yer almaktadır. Hindistan’da yılda yaklaşık 700 ton altın işlenip katma değeri yüksek ürünlere dönüşürken, Türkiye’nin yıllık mücevherat üretimi 300 tonu geçmiştir.
1.Hindistan (695 ton)
2.Türkiye (303 ton)
3.İtalya (284 ton)
4.Çin (257 ton)
5.ABD (220 ton)
(Kaynak:GFMS 2007)
Dünyada Takı İhracatında İlk 5 Ülke Hangileridir?
İtalya dünya altın takı ihracatında ilk sırayı almaktadır.Yıllık takı üretiminin %80’ni ihraç etmektedir ve ABD en büyük ihraç pazarıdır.Türkiye dünya takı ihracatında ikinci sırayı almaktadır ve takı üretiminin %30-40’ı ihraç etmekte olup geri kalanı da yerli tüketicilere, tu ristlere ve bavul ticareti yapanlara satılmaktadır.Ortalama olarak Türkiye’ye gelen her dört turistten biri mücevherat satın almaktadır.Hindistan ise dünya takı ihracatında üçüncü sırayı paylaşmaktadır.
Tüketici tercihleri özellikle ayar(saf altın oranı) söz konusu olduğunda farklılık göstermekte dir. Örneğin, Avrupa Birliği pazarında en çok talep edilen altın mücevherat 14 ve 18 ayar olurken ABD pazarında bu talep 12 ve 14 ayardır. İngiltere’de 9 ayar, Portekizde19,2 ayar al tın tercih edilmektedir. Türkiye’deki talep ise 14,18, ve 22 ayar altından yanadır. (Kaynak:www.vob.org.tr)
Altın Fiyatları Neden Artar?
Paraya olan güvensizlik arttığı zamanlarda altın fiyatları otomatikman artış gösterir.
Bir ülkede enflasyon artıyorsa, faiz oranları artıyorsa altın fiyatları artış gösterir.
Tam tersine enflasyon ve faiz oranları düştüğünde altın fiyatları da düşüş gösterir.
Altın kriz ortamlarında ve savaşta artar . Böyle durumlarda halk kağıt paradan kaçar ve altına sığınır.
Bir ülkede fazla kağıt para basılırsa altın fiyatları yine artış gösterir.
Kağıt paraya güvensizliğin olduğu durumlarda halk altına yönelir.
Kağıt para değerlendiğinde ise altın fiyatları düşüşe geçer.
Altın Fiyatları 100 Yılda Nasıl Bir Değişim Gösterdi?
1900 yılında 20 $/Ons
1971 yılında 44 $/Ons
1980 yılında 584 $/Ons
1990 yılında 386 $/Ons
2000 yılında 272 $/Ons
2008 ilk aylarında iki kez rekor kırarak 1000 $/Ons’a ulaşmıştır.
2009 yılının ilk 7 ayında 1 ons altının fiyatı yaklaşık 900 $ seviyelerinde seyretmiştir.
Türkiye’de Altın Takı Sektörünün Ekonomiye Katkısı Nedir?
Türkiye’deki takı sektöründe hale hazırda yaklaşık 250 000 kişi çalışmaktadır.1985 öncesinde devlet eliyle yürütülen altın ithalatı Turgut Özal’ın girişimleriyle özelleştirilmesinden sonra canlanmıştır.1985 öncesi Türkiye 30 bin çalışanıyla sadece 1-2 ton olan altın takı ihraç edebilirken günümüzde Türkiye’nin altın takı üretimi yılda 330 tonu geçmiş bulunmaktadır ve ülke ekonomisine yılda yaklaşık 2.milyar $ net döviz girdisi kazandıran dev bir sektör haline dönüşmüştür.Türk Kuyumculuk Sektörü ayrıca 250 bin çalışanıyla altını işleyerek, altında katma değer yaratıp ihraç ederek önemli ölçüde döviz kazanan bir ülke durumundadır.
Kuyumcular Altını Nasıl Alırlar ve Satarlar?
Türkiye’de altın fiyatları İstanbul Altın Borsasındaki alış-satış fiyatları göz önünde bulundurularak Kuyumcular Derneği tarafından belirlenir.
Kuyumcular Altının Ayarını Nasıl Belirler?
Kuyumcular altının saflık derecesini belirlemek için mihenk taşı kullanırlar.Bunun için mihenk taşına sürterler önce kezzap(nitrik asit) daha sonra tuz ruhu(hidroklorik asit) sürerler ve çıkan renge göre altının saflık derecesini örneğin 22 ayar mı yoksa 18 ayar mı olduğunu belirlerler.22 ayar altın ise mihenk taşındaki renk değişikliği göstermemektedir.18 ayar altın ise mihenk taşındaki renkte hafif bir silinme olmaktadır.14 ayarda ise renkteki silinme daha fazla olmaktadır. Şayet mihenk taşına sürtülen malzeme altın değilse renk tamamen silinmektedir.
Kuyumcuların Vitrinlerinde Satılan Altın Çeşitleri
| Altın çeşitleri |
Altın Gramajı |
| Teklik |
7 gr |
| Yarım |
3,5 gr |
| Çeyrek |
1.75 gr |
| 2.5’lik |
2,5 tane teklik
10 tane çeyrek
5 yarımın birleşimi |
| Ata |
7,216 gr |
| Ata Yarım |
3.608 gr |
| Ata Çeyrek |
1.804 gr |
| Ata 5’li |
36.080 gr |
Cumhuriyet Altını hakkında ek bilgi;
Devlet güvencesi altında sadece Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından basılabilen ve değişik boyut ve ağırlıkları olan 22 ayar altın paradır. Meskûk ve ziynet olmak üzere iki türü bulunmaktadır. Meskûk altına halk arasında Ata Altını da denilmektedir. Gerek Meskûk altının ve gerekse ziynet altınının ağırlığa göre beş türü bulunmaktadır.
Cumhuriyet Altını (Meskûk) türleri:
500’lük 36.080 gr, 250’lik 18.040, tam 7.216 gr, yarım 3.608 gr, çeyrek 1.804 gr.
Cumhuriyet Altını (Ziynet) türleri:
500’lük 35.080 gr, 250’lik 17.540 gr, tam 7.016 gr, yarım 3.580 gr ve çeyrek 1.754 gr.
Cumhuriyet Altını
.jpg)
|